Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya haber kanalının diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, görüşmelerde ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar, İran'ın dondurulan varlıkları ve nükleer programı olmak üzere üç ana başlığın masaya yatırılacağı öne sürüldü.

İddiaya göre, İran heyetinin görüşmelere hangi düzeyde katılacağına ilişkin kararın henüz verilmediği, bu kararın ülke içindeki resmi süreçlerin tamamlanmasının ardından netleşmesinin beklendiği belirtildi.

Pakistan'da yapılacağı öne sürülen görüşmenin, Washington ile Tahran arasında son aylarda Katar ve Pakistan gibi arabulucu ülkeler üzerinden yürütülen dolaylı diplomatik temasların devamı niteliğinde olduğu değerlendiriliyor.

Tarafların, bölgedeki gerilimi azaltmayı ve İran'ın nükleer programına ilişkin kalıcı bir anlaşmanın zeminini oluşturmayı hedeflediği ifade edildi.

SON GÖRÜŞME DOHA’DA YAPILMIŞTI

Taraflar en son çarşamba günü Katar'ın başkenti Doha'da dolaylı teknik görüşmeler gerçekleştirmişti. ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu temasları "oldukça iyi" olarak nitelendirmişti. İran tarafı, görüşmelerde dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlığının bir bölümünün serbest bırakılması konusunda mutabakata varıldığını açıklamıştı.

Ayrıca İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptındaki ihlallerin bildirilmesi ve kayıt altına alınmasına yönelik resmi bir iletişim kanalı kurulması konusunda uzlaşmaya varıldığını duyurmuştu.

Fransa Sağlık Bakanı Stephanie Rist, 22-28 Haziran tarihlerini kapsayan haftada kaydedilen ölümlerin, bir önceki haftaya göre yüzde 30 arttığını açıkladı.

Rist, aşırı sıcakların etkisiyle söz konusu dönemde geçmiş yılların aynı dönem ortalamasına kıyasla 2 bin 25 ek ölüm yaşandığını belirtti.

Yetkililer, özellikle yaşlılar, kronik rahatsızlığı bulunanlar ve çocuklar başta olmak üzere risk grubundaki vatandaşlara zorunlu olmadıkça günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları, bol sıvı tüketmeleri ve serin ortamlarda bulunmaları yönünde uyarılarda bulundu.

Öte yandan meteoroloji uzmanları El Nino hava olayının önümüzdeki aylarda hızla güçleneceğini öngörüyor.

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), Japonya'nın güneyindeki Miyako Adası'nın kuzeydoğusunda 6.1 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildiğini açıkladı. 10 kilometre derinlikte meydana gelen depremin ardından can veya mal kaybı bildirilmedi.

İsrail medyası Ynet ve Kanal 13’ün haberine göre Sara Netanyahu, VIP locasında yeterli güvenlik önlemi alınmadığını ve kalabalık arasında sıkışma tehlikesi yaşadığını iddia ederek eşi Binyamin Netanyahu'ya tepki gösterdi.

Sara Netanyahu, parmağını eşine doğrultarak “Senin yüzünden buradaki insanlarla kavga ettim. Beni insanlarla tartışmaya zorladın” ifadelerini kullandı.

KORUMA EKİBİNE TEPKİ

Haberlere göre, davetlilerin bulunduğu alanda yaşanan tartışma sırasında Sara Netanyahu'nun Başbakanlık danışmanlarına ve koruma ekibine de tepki gösterdiği öne sürüldü.

Sara Netanyahu'nun “Bana göz kulak olmalısınız. Neden geçmeme izin verilmiyor” diyerek güvenlik görevlilerini azarladığı iddia edildi.

Olayla ilgili İsrail Başbakanlığı tarafından resmi bir açıklama yapılmadı.

Milli Savunma Bakanlığı’nın (MSB) sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, şöyle dendi: “Türk milletinin yardım eli, mesafeleri aşarak ihtiyaç duyulan her yere ulaşıyor. Venezuela’da meydana gelen depremlerin ardından bölgeye intikal eden AFAD personeli ile Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugay Komutanlığına bağlı arama kurtarma timleri ve arama kurtarma köpekleri, afet bölgesinde çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Enkaz altında yaşam belirtisi arayan ekiplerimiz, umutla bekleyen insanlara ulaşabilmek için zorlu şartlarda gece gündüz görev yapıyor.”

ABD basını, Washington ve Tahran yönetimlerinin karşılıklı saldırıları geçici süreyle durdurma konusunda uzlaştığını, ABD'li bir yetkiliye dayanarak yazmıştı. Yetkili, teknik görüşmelerin devam edeceği bu süreçte tarafların geri adım atacağını ve gemilerin bölgede serbestçe hareket edebileceğini ifade etmişti.

17 Haziran’da ABD ve İran tarafından dijital ortamda imzalanan “İslamabad Mutabakatı”na göre İsviçre’de İran'ın nükleer programına odaklanması planlanan görüşmeler, geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı’nda ABD ve İran arasındaki karşılıklı çatışma sebebiyle Katar'ın başkenti Doha'ya alındığı ve öncelikli olarak Hürmüz’den yapılan geçişler için deniz güvenliği olacağı kaydedilmişti.

TRUMP: “DOHA’DA GÖRÜŞMELERE BAŞLIYORUZ”

ABD Başkanı Trump da bu akşam İran’dan görüşme talebi geldiğini ve Salı günü (Yarın) Katar’ın başkenti Doha’da görüşmelere başlayacaklarını açıkladı. Ancak Al Jazeera’nın haberine göre bir İranlı yetkili, Doha’da bu hafta “teknik ekipler” arasında bir görüşme planlanmadığını söyleyerek ABD tarafını yalanladı.

The Guardian’ın haberine göre Trump, İran ile Doha’da görüşmeler yapılması konusunda anlaşma sağlandığını, bunun Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere ve barışa giden yolu açacağını söyledi.

Sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social’dan açıklama yapan Trump, her iki tarafın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda karşılıklı çatışmalara son verme konusunda anlaştığını da ifade etti.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de, Doha heyetinde Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’in de olacağını, İran heyetinin gelmesini beklediklerini açıkladı.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, Doha’da ABD’li yetkililerle İran delegasyonu arasında henüz hiçbir şey olmadığını belirterek şöyle dedi: “Henüz ninai anlaşma aşamasına geçmedik. Önümüzdeki günlerde de ABD tarafı ile herhangi bir görüşme toplantımız olmayacak.”

Bu arada Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi de İran ile Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için deniz güvenliği ve geçiş ücretleri konusunda görüşmeler yürüttüklerini açıkladı.

ABD BASININA GÖRE İRAN İLE HÜRMÜZ’DE “KIRMIZI HAT” ANLAŞMASI SAĞLANDI

ABD basınına göre, bir hafta önce İsviçre'de yapılan müzakerelerde ABD heyetinin, boğazdaki trafiği koordine etmek amacıyla ABD ordusu ile İran Devrim Muhafızları Ordusu arasında bir 'kırmızı hat' kurulması konusunda İran ile anlaşmaya vardığı aktarılmış; Cumartesi günü itibarıyla söz konusu hattın henüz faaliyete geçmediği kaydedilmişti.

KARŞILIKLI SALDIRILAR DÜZENLENMİŞTİ

ABD, Hürmüz Boğazı'nda ticari deniz taşımacılığına yönelik eylemleri gerekçe göstererek Cuma ve Cumartesi günleri İran'a ait hedeflere hava saldırıları düzenlemişti. İran ise bu saldırılara bölgedeki ABD askeri noktalarını vurarak karşılık vermişti.

İran basını, Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinin Tahiriye köyünden patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. Ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası'nın Mesen köyünün saldırıda hedef alındığı da aktarıldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise İran’daki çok sayıda hedefe yönelik ek saldırılar düzenlediklerini kaydetti. Açıklamada, “İran’a ateşkes anlaşmasına uyması için bir fırsat tanındı; ancak İran, bu sabah ‘M/T Kiku’ tankerine tek yönlü bir insansız hava aracı saldırısı düzenleyerek bu fırsatı değerlendirmemeyi tercih etti. Panama bayraklı tanker, iki milyondan fazla varil ham petrol ile Hürmüz Boğazı yakınlarından geçiyordu. CENTCOM güçleri, ticari gemilere yönelik İran’ın devam eden saldırganlığına doğrudan yanıt olarak bugün hava saldırıları düzenledi. ABD askeri uçakları, İran’ın askeri gözetleme altyapısını, iletişim sistemlerini, hava savunma tesislerini, insansız hava aracı depolama tesislerini ve mayın döşeme kapasitelerini hedef aldı. Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişi devam ediyor. ABD güçleri tetikte, etkili ve hazır durumda” ifadeleri kullanıldı.

İRAN: "İSLAMABAD MUTABAKATINA AYKIRI, MÜZAKERE SÜRECİ DURACAK"

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, ordunun deniz ve hava kuvvetlerinin, ABD'nin son saldırılarına "kararlı bir karşılık" verdiği bildirildi. Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri ile Hava-Uzay Kuvvetleri’nin koordineli şekilde gerçekleştirdiği operasyonda, Kuveyt'teki Ali es-Salim Hava Üssü ile Bahreyn'deki Selman Limanı'ndaki ABD Beşinci Filosu dahil toplam sekiz önemli ABD askeri tesisinin vurulduğu kaydedildi. Operasyonun, Washington yönetiminin İran'a yönelik son askeri saldırılarına misilleme niteliğinde olduğu belirtildi.

Açıklamada, ABD'nin, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri’nin kurallara uymayan bir gemiye yönelik müdahalesini gerekçe göstererek, İran'ın Hürmüz Boğazı kıyısındaki beş noktasına saldırı düzenlediği ifade edildi. İran'ın, İslamabad Mutabakat Zaptı uyarınca Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yönetiminden sorumlu olduğu vurgulanarak, kuralları ihlal eden gemilere yönelik müdahalelerin daha da sertleşeceği uyarısı yapıldı. Ayrıca Devrim Muhafızları Ordusu, ateşkesin ihlal edilmesinin İslamabad Mutabakat Zaptı'nın birinci maddesine aykırı olduğunu ve böyle bir durumun devam eden tüm süreçleri durduracağını aktardı.

İran devlet televizyonunun askeri kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Sirik kentindeki Taheriye İskelesi, düşman saldırısına uğradı.

Kaynak ayrıca, İran Silahlı Kuvvetleri’nin gün içerisinde Hürmüz Boğazı’ndan "izinsiz" geçmeye çalışan bazı gemilere uyarı atışları yaptığını ve bu atışların Sirik kentinden yapıldığını belirtti.

ABD SALDIRMIŞ

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir ticari gemiye düzenlenen saldırıya karşılık İran’daki bazı hedeflere saldırı düzenlendiğini duyurdu.

CENTCOM’dan yapılan açıklamada, İran’ın 25 Haziran’da tek yönlü saldırı dronuyla Singapur bayraklı M/V Ever Lovely adlı kargo gemisini hedef aldığı belirtildi.

Açıklamaya göre, saldırı sırasında gemi Umman kıyıları boyunca Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yapıyordu.

CENTCOM, söz konusu saldırıya karşılık olarak ABD uçaklarının İran’daki füze ve insansız hava aracı depolama alanları ile kıyı radar üslerini vurduğunu bildirdi.

Açıklamada, İran güçlerinin ticari gemilere yönelik saldırısının ateşkes anlaşmasını açıkça ihlal ettiği savunuldu.

CENTCOM, İran’ın bu adımının seyrüsefer özgürlüğünü zedelediğini belirterek, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası ticaret açısından hayati önemde bir geçiş noktası olduğuna dikkat çekti.

ABD güçlerinin boğazdan geçen ticari gemilere güvenli geçiş koordinasyonu ve desteği sağlamayı sürdüreceği kaydedilen açıklamada, ABD ordusunun İran ile yapılan anlaşmanın tüm yönlerine uyulması için bölgede varlığını koruduğu ifade edildi.

BBC'nin haberine göre son güncellediğimiz saate kadar ölü sayısı 2.645'e ulaştı. Reuters, 11.256 kişinin yaralı olduğunu, 12.721 kişinin de evsiz kaldığını, 774 binanın tamamen çöktüğünü bildirdi. Birleşmiş Milletler, Venezuelalı yetkililere dayanarak şimdiye kadar enkaz altından 6.400 kişinin kurtarıldığını açıkladı.

The Guardian'ın haberlne göre şu ana kadar ulaşılanların en korkuncu ise 68.900 kişinin kayıp olduğu bilgisi... Ailelerin, söz konusu yaklaşık 70 bin kişiden haber alamadıkları bildiriliyor. Depremin yıkıcı etkilerinin en fazla görüldüğü La Guaira eyaletinde binlerce kişinin enkaz altından kurtarıldığı bildirildi.

Depremin ülke altyapısını felce uğrattığı da gelen haberler arasında. Venezuela Televizyonu'na bilgi veren milletvekili Jorge Rodríguez, en az 1.000 altyapı hizmet binası veya yerinin depremden büyük hasar görerek kullanılamaz hale geldiğini kaydetti.

Birleşmiş Milletler ise depremin ülkede 6.7 milyar dolarlık hasara yol açtığını açıkladı. Bunun Venezuela ulusal gelirinin yüzde 6'sını oluşturduğu belirtildi.

Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü aktararak, "Enkaz altında kalanları kurtaracağız. Bunun için durmaksızın çalışıyoruz" ifadesini kullanmıştı.

200'den fazla kişinin hâlâ enkaz altında olduğu düşünülüyor.

Rodriguez, depremlerden en ağır etkilenen bölgenin La Guaira eyaleti olduğuna işaret ederek, buradaki arama kurtarma çalışmalarının hızlandırılması ve gıda ile su dağıtımının sağlanması için bölgeye güvenlik güçlerinin sevk edildiğini vurgulamıştı.

VENEZUELA'DA ART ARDA "İKİZ YIKICI DEPREM"

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), Venezuela'da 24 Haziran'da 39 saniye arayla 7.2 ve 7.5 büyüklüğünde iki deprem olduğunu bildirmişti.

USGS, Venezuela'da, Yaracuy eyaletine bağlı Yumare kentinin 23 kilometre güneydoğusunda 7.5, aynı eyalete bağlı San Felipe kentinin 24 kilometre kuzeydoğusunda ise 7.2 büyüklüğünde deprem meydana geldiğini açıklamıştı.

Depremin derinliğinin Yumare'de 10, San Felipe'de ise 21.9 kilometre olduğu bilgisi paylaşılmıştı.

TÜRKİYE'DE "İKİZ YIKICI 6 ŞUBAT 2023 DEPREMLERİ"

6 Şubat 2023 günü, Türkiye saati ile ilki 04:17'de ve ikincisi saat 13:24’de merkez üssü Pazarcık (Kahramanmaraş) ve Elbistan (Kahramanmaraş) olan 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde iki deprem meydana gelmişti. 7.7 büyüklüğündeki deprem yerin 8.6 kilometre derinliğinde meydana gelirken 7.6 büyüklüğündeki deprem yerin 7 kilometre derinliğinde meydana gelmişti.

Dokuz saat arayla meydana gelen 2023 Kahramanmaraş depremleri sonucunda Türkiye'de resmî açıklamaya göre en az 53 bin 537, Suriye'de ise en az 8 bin 476 kişi öldü ve toplamda 138 binden fazla kişi ise yaralandı. Depremlerin ardından büyüklüğü 6.7 'ye kadar varan 45 binden fazla artçı sarsıntı gerçekleşti.

Yaklaşık 39 saniye sonra ise aynı eyalette bulunan Yumare kentinin 23 kilometre güneydoğusunda 7.5 büyüklüğünde ikinci bir deprem kaydedildi.

Şiddetli sarsıntılar sonrası birçok bölgede hasar meydana gelirken, iki depremde 164 kişi hayatını kaybetti, 971 kişi yaralandı.

Can kaybının artmasından endişe edilirken, Venezuela İçişleri Bakanı Diosdado Cabello, vatandaşları olası artçı sarsıntılar nedeniyle binalardan uzak durmaları konusunda uyardı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, dün Başbakanlık Ofisi 10 Numara'nın önünde yaptığı açıklamada, başbakanlığa seçildiği günün hayatının en gurur verici günü olduğunu bildirdi. 6 yıl önce siyasi, finansal ve ahlaki olarak çökmüş bir İşçi Partisi devraldığını söyleyen Starmer, “Bu yolculuk kolay değildi. Bana defalarca partimin bittiği, tarihe karıştığı, seçimlerde tek başına iktidarı olmak bir yana, çoğunluğu dahi elde edemeyeceğimiz söylendi” ifadelerini kullandı.

Starmer, İşçi Partisi liderliğinden de istifa ettiğini belirterek, “Partimin sorduğu soru, benim bir sonraki genel seçimlere partiyi götürmek için en uygun kişi olup olmadığıdır. Parlamento grubumuzun bu soruya verdiği cevabı duydum ve bunu memnuniyetle kabul ediyorum. Kararımı bu sabah Majesteleri Kral'a da ilettim. Partimden Ulusal Yürütme Komitesi’nden adaylıkların 9 Temmuz'dan başlayarak parlamentonun yaz tatili bitene kadar alınacağı bir takvim belirlemesini isteyeceğim. Parlamento eylülde tekrar toplanmadan önce bir liderin göreve gelmesi sağlanacak. Yarış tamamlanana kadar başbakanlığa devam edecek ve iktidarın düzenli şekilde devredilmesini sağlamak için elimden geleni yapacağım” diye konuştu.

İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre görüşmede, Türkiye-İran ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede İran ile ABD arasında varılan mutabakattan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Türkiye'nin sürecin barışla sonuçlanması için her türlü desteği vermeye hazır olduğunu ifade etti. Erdoğan ayrıca, müzakereleri sabote etmek isteyen girişimlere karşı dikkatli olunmasının önemine dikkat çekti.

Bölgesel barışın güçlendirilmesi için yeni dönemde somut adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Türkiye'nin bu yöndeki çalışmalara katkı sunmaya devam edeceğini belirtti.

Görüşmede ayrıca, Türkiye ile İran arasındaki ticari, mali ve enerji alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik adımlar da değerlendirildi.

Saldırı sonrası gemide yangın çıkarken, mürettebatın tahliyesi için kurtarma operasyonu başlatıldı.

Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, gemi mürettebatı arasında bulunan iki Türk vatandaşının yaralandığının öğrenildiği belirtilerek, vatandaşların durumlarının Kiev Büyükelçiliği ve Odessa Başkonsolosluğu tarafından takip edildiği ifade edildi.

Bakanlık açıklamasında, “Rusya-Ukrayna savaşındaki tırmanmanın bir sonucu olarak Karadeniz’deki çıkarlarımızı ve bölgesel güvenliği tehdit eden saldırılardan duyduğumuz rahatsızlık, her iki ülkenin makamları nezdinde dile getirilmektedir” denildi.

TARAFLARA GERİLİMİ AZALTMA ÇAĞRISI

Açıklamada ayrıca, Karadeniz’de sivil gemilerin güvenliğinin sağlanmasının Türkiye’nin öncelikleri arasında yer aldığı vurgulanarak, taraflara gerilimi azaltacak adımlar atma çağrısında bulunuldu.

Ukrayna makamları ise saldırıda mürettebattan bir Mısır vatandaşının hayatını kaybettiğini, geminin ise ağır hasar aldığını açıkladı.

İran basınında yer alan haberlere göre İran Devrim Muhafızları, İsrail’in Lübnan’dan çekilmemesini ve ABD’nin uyguladığı ablukanın tam olarak kaldırılmamasını gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurdu.

GEREKÇE LÜBNAN VE YAPTIRIMLAR

İran tarafı, anlaşma sürecinde bölgesel gerilimin azaltılması ve Lübnan dahil tüm cephelerde askeri faaliyetlerin sona erdirilmesi beklentisini dile getiriyordu.

Devrim Muhafızları’nın açıklamasında, İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetlerini sürdürmesi ve ABD yaptırımlarının tamamen kaldırılmaması kararın temel gerekçeleri arasında gösterildi.

DENİZ TRAFİĞİ YENİDEN RİSK ALTINDA

Dünya petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, son mutabakatın en kritik maddeleri arasında yer alıyordu. Anlaşma kapsamında boğazdaki ticari geçişlerin yeniden başlaması ve deniz trafiğinin normalleşmesi hedefleniyordu.

Ancak yeni gelişmeyle birlikte bölgede enerji arzı, deniz ticareti ve küresel piyasalara yönelik endişeler yeniden gündeme geldi.

DİPLOMATİK SÜREÇTE BELİRSİZLİK

İran’ın kararı, ABD ile yürütülen 60 günlük teknik ve diplomatik müzakere sürecini de belirsizliğe sürükledi.

Daha önce İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılması planlanan görüşmelerin ertelendiği, taraflar arasındaki diplomatik temasların ise kırılgan bir şekilde devam ettiği belirtiliyor.

Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelerin, önümüzdeki günlerde bölgesel dengeler ve küresel enerji piyasaları açısından yakından takip edilmesi bekleniyor.

Öte yandan ABD-İran görüşmesinin ertelenmesi sonrası İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sabah saatlerinde yeniden başlamıştı. Ancak öğleden sonra yaşanan bir gelişme, bölgedeki tansiyonun düşmesi umutlarını yeniden yeşertmiş, ABD'li bir yetkili İsrail ile Hizbullah'ın ateşkeste anlaştığını duyurmuştu. İsrail basını da ateşkesin 16:00 itibarıyla yürürlüğe girdiğini yazdı. Ne var ki ateşkesin yürürlükte olması beklenen saatlerde İsrail'in Lübnan'a yeni saldırılar düzenlediği de gelen haberler arasındaydı.

Anlaşma kapsamında askeri operasyonların derhal durdurulması, Hürmüz Boğazı’nda ticari geçişlerin yeniden başlaması, ABD’nin uyguladığı ablukanın kaldırılması ve nihai anlaşma için 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması öngörülüyor.

Mutabakatın yürürlüğe girmesinin ardından İran basını, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın açıklamalarına yer verdi.

“ABD VE İSRAİL’İN HEDEFLERİNE ULAŞMASINA İZİN VERMEDİK”

Kalibaf, ABD ve İsrail’in savaşın başında belirlediği hedeflere ulaşmasına izin vermediklerini savunarak, “Dünyanın siyasi, ekonomik ve askeri olarak bir numaralı gücü İsrail ile birlikte karşımıza çıktı. Bu savaşın çatışma sahnesi küresel etkiler doğurdu ve uluslararası bir meseleye dönüştü. ABD ve Siyonist rejimi yendik” dedi.

Müzakereler sürerken askeri karşılık vermeye devam ettiklerini öne süren Kalibaf, “Düşmanın Fars Körfezi’ndeki eylemlerine cevap verdik. Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan iki düşman fırkateyn vuruldu ve yandı. Düşman uçaklarının kalktığı tüm havalimanları bulundukları ülkelerde hedef alındı” ifadelerini kullandı.

Kalibaf ayrıca, İsrail’in Dahiye’ye yönelik saldırılarının ardından ABD’ye çeşitli talepler ilettiklerini belirterek, “ABD Başkanı, Netanyahu’nun Dahiye’ye saldırma hakkı olmadığı yönünde açıklama yapmak zorunda kaldı” dedi.

Mutabakatın ardından bölgede tansiyonun düşürülmesi ve taraflar arasında kalıcı bir anlaşmaya ulaşılması için diplomatik temasların sürmesi bekleniyor.

“REJİM DEĞİŞİKLİĞİNE İNANMIYORUM”

İran’daki siyasi sürece ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, rejim değişikliğinin çözüm olmadığını belirterek, “Rejim değişikliğine inanmıyorum. Bu, yıllar sürer ve işe yaramaz” ifadelerini kullandı.

İSRAİL VE HİZBULLAH AÇIKLAMASI

Trump, İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilime de değinerek, Hizbullah konusunda Suriye yönetiminin daha etkin rol üstlenebileceğini söyledi. İsrail'in son dönemdeki bazı askeri operasyonlarından memnun olmadığını ifade eden Trump, bölgedeki istikrarın korunması gerektiğini vurguladı.

“ERDOĞAN VE ŞARA SURİYE'Yİ TOPARLADI”

Suriye’ye ilişkin konuşan bulunan Trump, “Suriye’yi yöneten kişi, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve bazı diğer isimlerle birlikte benim desteklediğim ve göreve gelmesinde etkili olduğum bir kişi. Şara, ülkeyi toparlama konusunda da olağanüstü bir iş çıkardı” dedi.

“BEN OLMASAYDIM İSRAİL OLMAZDI”

İsrail Başbakanı Netanyahu ile ilişkilerinin iyi olduğunu belirten Trump, “ABD olmasaydı İsrail olmazdı. Ben olmasaydım İsrail çok uzun zaman önce ortadan kalkmış olurdu” ifadelerini kullandı.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın Cuma günü tamamen açılacağını açıklarken, bazı ABD'li yetkililer ve uzmanlar normalleşme sürecinin daha uzun sürebileceğini belirtiyor. Anlaşmanın resmi imza töreninin ise Cuma günü İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılması planlanıyor.

İRAN İLE ANLAŞMA SÜRECİ DEVAM EDİYOR

ABD ve İran arasında imzalanan mutabakat zaptının ardından 60 günlük teknik müzakere sürecinin başlaması bekleniyor. Tarafların nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel güvenlik konularında görüşmelerini sürdürmesi öngörülüyor. Ancak anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.

PETROL FİYATLARI GERİLEDİ

Anlaşma haberlerinin ardından küresel piyasalarda olumlu hava oluşurken, petrol fiyatlarında düşüş yaşandığı bildirildi. ABD basınında yer alan haberlere göre, İran’ın petrol ihracatına yönelik bazı kısıtlamaların kaldırılması da gündemde bulunuyor.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir, sosyal medya hesabından ABD ile İran arasında varılan anlaşmaya ilişkin paylaşımda bulundu. Itamar Ben-Gvir, “ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşması bizi bağlamaz. İsrail, ABD'nin bir sömürgesi değil” ifadesini kullandı.

İsrail ordusunun Lübnan'da işgal ettiği bölgelerden çekilmemesi gerektiğini iddia eden Ben-Gvir, “Güvenliğimizi güvence altına almayan bu anlaşmaya ortak değiliz ve bu anlaşma bizi hiçbir şekilde bağlamaz. Hizbullah'ın tamamen dağıtılmasından daha az hiçbir şeye razı olmamalıyız. Kesinlikle İsrail'e yönelen ateş karşısında bir an bile sessiz kalmamalıyız” açıklamasında bulundu.

Ben-Gvir paylaşımında, Lübnan'dan İsrail'e fırlatılan her bir insansız hava aracı (İHA) veya füzenin, "Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesinde bir İsrail saldırısıyla sonuçlanacağını" da ileri sürdü.

DETAYLAR 24 İLA 48 SAAT İÇİNDE AÇIKLANACAK

ABD’li yetkililer, mutabakatın uygulanmasına yönelik teknik görüşmelerin bu hafta içerisinde başlayacağını ifade etti. Anlaşmanın ayrıntılarının ise önümüzdeki 24 ila 48 saat içerisinde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Yetkililer ayrıca mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine açılacağını ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması sürecinin başlayacağını belirtti.

TRUMP: “İRAN İLE ÇOK İYİ ANLAŞIYORUZ”

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada İran ile ilişkilerin olumlu yönde ilerlediğini belirterek, “İran’la artık çok iyi anlaşıyoruz” ifadelerini kullandı. Trump, anlaşmanın piyasalar üzerindeki etkilerine de dikkat çekerek petrol fiyatlarında düşüş, borsalarda ise yükseliş yaşandığını savundu.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak açılacağını belirterek, sürecin kısa süre içinde tamamlanacağını söyledi.

ERDOĞAN: “RAHAT BİR NEFES ALINDI”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Bakanlar Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında varılan mutabakatı değerlendirdi. Bölgede uzun süredir devam eden gerilimin küresel ölçekte endişe yarattığını belirten Erdoğan, atılan imzaların bölgede rahatlama sağladığını ifade etti. Erdoğan, gelişmenin kalıcı barışın önünü açmasını temenni etti.

İSRAİL SORU İŞARETİ

Tarafların anlaşma uyarınca hangi somut tavizleri verdiği halen netleşmiş değil. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'e göre anlaşmaya dahil edilen, İsrail birliklerinin güney Lübnan’dan çekilmesi şartına İsrail Başbakanı’nın uyup uymayacağına ilişkin soru işaretleri de var.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin anlaşmayla sonuçlandığını açıkladı. Şerif sosyal medya hesabından yaptığı açıklamasında, “Yoğun görüşmelerin ardından, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Her iki taraf Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sonlandırıldığını ilan etmiştir. Resmi imza töreni 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek” ifadelerini kullandı.

Anlaşmaya katkıları için Türkiye'ye de teşekkür eden Şerif, “Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki kararlılıkları nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İran İslam Cumhuriyeti'ne teşekkür ederiz. Arabuluculuk çabasındaki ortaklarımız olan Katar Devleti'nin değerli liderliğine de bu anlaşmaya varılmasındaki desteklerinden ötürü en içten şükranlarımızı sunarız. Ayrıca, bu konudaki devasa katkıları için Suudi Arabistan Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyoner liderliklerine özellikle teşekkür ederim” açıklamasında bulundu.

TRUMP: "İRAN İLE ANLAŞMA TAMAMLANDI"

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını kaydetti. Trump sosyal medya hesabından, “İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşma artık tamamlanmıştır. Herkesi tebrik ederim! Bu vesileyle, Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama olmaksızın açılmasını ve aynı zamanda ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılmasını onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol akışına izin verin” paylaşımında bulundu.

İRAN ABD İLE ANLAŞMAYA VARILDIĞINI DOĞRULADI

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını aktardı. İran basını, Garibabadi’nin anlaşmayla ilgili açıklamasını yayımladı. Mutabakat zaptı metninin tamamlandığını vurgulayan Garibabadi, “Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır” dedi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini bildirdi. Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığına dikkati çeken Garibabadi, “Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak” değerlendirmesinde bulundu.

Garibabadi, anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığının altını çizerek, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını ifade etti.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, anlaşmanın açıklanmasından önce ülkesindeki basın kuruluşlarının temsilcileriyle başkent Tahran’da bir araya geldi. Pezeşkiyan burada yaptığı konuşmada, komşu ülkelerle iyi ilişkilere sahip olmanın birçok sorunu çözmeye yardımcı olduğunu söyledi. ABD ve İsrail’in temel hedeflerinden birinin İran ile bölge ülkeleri arasında ayrılık yaşanması olduğunu belirten Pezeşkiyan, “Ancak yaşanan son olaylara rağmen komşu ülkelerle çok iyi ilişkiler tesis edildi” ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, bölgesel iş birliklerinin arttırılmasının ülkeye önemli katkılar sunabileceğini vurgulayarak, “Son haftalarda diplomatik girişimlerle birlikte Basra Körfezi ülkeleriyle birçok konunun ve yanlış anlaşılmanın çözüm yoluna girmiş olması memnuniyet verici” açıklamasında bulundu.

Ülkesinin "zorbalık" karşısında boyun eğmeyeceğini de aktaran Pezeşkiyan, ABD ile diyalog kurmanın temel ilkelerden vazgeçmek anlamına gelmediğini kaydetti

İSRAİL'İN LÜBNAN SALDIRILARI TRUMP'I KIZDIRDI

ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan basınına yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'ın başkenti Beyrut'a saldırısının ardından Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüştüğünü bildirdi. Trump, Netanyahu için “Bibi neden böyle kahrolası bir saldırı düzenlemek zorunda kaldı ki? Çok sinirlendim. Ona bunu söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok” ifadelerini kullandı.

İran ile anlaşmayı bu sabah imzalamaları gerektiğini vurgulayan Trump, Beyrut'taki İsrail saldırısının bunu geciktirdiğini kaydetti. Trump, “Sanırım imza töreni bugün, önümüzdeki birkaç saat içinde gerçekleşecek” diye konuştu.

Trump, Netanyahu ile görüşmesinde ondan Hizbullah'a yönelik başka saldırı düzenlememesini ve böylece anlaşmaya varılmasını engellememesini istediğini aktardı. İran ile olası bir anlaşmayla ilgili olarak ise Trump, "Anlaşmanın 2-3 saat içinde elektronik olarak, gelecek hafta Avrupa'da bir yerde de yüz yüze imzalanacağına inanıyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan itibaren düzenlediği saldırılardaki ölü ve yaralı sayısına ilişkin son verileri paylaştı. Buna göre, İsrail saldırılarında 3 bin 783 kişi hayatını kaybetti, 11 bin 699 kişi yaralandı.

ERDOĞAN: "MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükûnun hâkim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum. Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum” dedi.

İmzaların atılacağı güne kadarki süreçte gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çizen Erdoğan, “Bu neticenin alınmasında ABD ve İran liderlikleri başta olmak üzere müstesna ara buluculuk gayretleri için Pakistan’a teşekkür ediyorum. Ayrıca Katar ve Suudi Arabistan’ın diplomatik girişimlere sağladıkları desteği takdirle karşıladığımı ifade etmek istiyorum. Türkiye olarak bölgemizde barışın, istikrarın ve huzurun tesisine yönelik her türlü çabayı desteklemeye, diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

FİDAN: "KALICI BARIŞ VE İSTİKRAR AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR MERHALE"

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyoruz. Söz konusu mutabakat, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi yolunda önemli bir merhale teşkil etmektedir. Tamamlayıcı görüşmelerin de yapıcı bir tutumla sürdürülmesini ümit ediyoruz” dedi.

Bu önemli adımı atan taraflar ile arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’ı ve Katar başta olmak üzere sürece katkı sağlayan diğer ülkeleri kutlayan Fidan, ”Varılan mutabakatın sabote edilmesine yönelik girişimlerin önlenmesi ve bölgesel barış ile güvenliğin korunması açısından ilgili tüm ülkelerin sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, bu sürece başından beri büyük bir destek ve emek verdik. Bölgemizde barış, huzur ve istikrarın tesis edilmesine yönelik desteğimiz kesintisiz devam edecektir” ifadelerini kullandı.

Yaklaşık 40 metre yükseklikten düşen Maria Eduarda Rodrigues de Freitas’ın olay yerinde hayatını kaybettiği bildirildi.

GÖRÜNTÜLER SOSYAL MEDYADA YAYILDI

Çevrede bulunan kişiler tarafından kaydedilen görüntüler kısa sürede sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Görüntülerde, genç kadının atlayışının ardından çevredeki kişilerin güvenlik halatının bağlı olmadığını fark ederek panikle bağırdığı anlar yer aldı.

ALTI KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

Facianın ardından polis ekipleri organizasyonda görevli altı kişiyi gözaltına aldı. Yetkililer, olayın nasıl meydana geldiğinin belirlenmesi amacıyla kapsamlı soruşturma başlatıldığını açıkladı.

İlk incelemelerde, etkinlikte uygulanan güvenlik prosedürlerinde ciddi ihmaller bulunduğu yönünde bulgulara ulaşıldığı belirtildi.