TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ: "MADDİ CEZALARIN ÇEVRE TAHRİBATINA ETKİSİ SIFIRDIR"

Muğla'nın Dalaman ilçesindeki MOPAK Kağıt Fabrikasında 25 Haziran 2021 Cuma günü çıkan yangının etkileri hala sürerken tepkiler çığ gibi büyümeye devam ediyor. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Muğla İl Koordinasyon Kurulu bugün MOPAK Kağıt Fabrikası önünde konuşma yaparak durumun ciddiyetini vurgulayacak.

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ: "MADDİ CEZALARIN ÇEVRE TAHRİBATINA ETKİSİ SIFIRDIR"

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Muğla İl Koordinasyon Kurulu tarafından, bugün gerçekleştirilecek konuşma öncesinde yayımlanan MOPAK yangını ile ilgili basın açıklaması ise şu şekilde: 

"Dalaman İlçesi, Bezkese Mahallesi, Gazi Bulvarı, No: 189 adresinde faaliyet gösteren MOPAK KÂĞIT KARTON SAN. ve TİC. A.Ş. ‘ne ait fabrikanın atık alanında 26/06/2021 tarihinde yangın meydana vermiştir. Dalaman SEKA KÂĞIT FABRİKASI 20 sene önce özelleştirilerek MOPAK KÂĞIT KARTON SAN. ve TİC. A.Ş.’ne devr olmuştur. Söz konusu işletmede 2 sene öncede yangın meydana gelmiş, yatırımcı tarafından gerekli tedbirler alınmadan ve iyileştirme çalışmaları yapılmadan işletme faaliyetine devam etmiştir.

Adı geçen tesise ait Yakma Tesisi ve Kojenerasyon Tesisi ile ilgili olarak 06/05/2020 tarihinde Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı verilmiştir. Adı geçen tesis; Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin EK-I Listesinde yer aldığından A GRUBU EMİSYON İZİN BELGESİ düzenlenmiştir. Tesiste meydana gelen yangının atık alanından kaynaklanması tamamen bir ihmal sonucu olduğu kanaati ile Çevre İzin ve Lisansının iptal edilmesi çözüm değildir.

02.04.2015 tarih ve 29314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Yönetmeliği (23.03.2017 tarih ve 30016 sayılı değişiklik) hükümlerine göre belirlenen tehlikeli atıklar; sızdırmaz beton zemin üzerinde dört tarafı kapalı, yağmur, su almayacak şekilde depolama alanında biriktirilmesi, Atık alanı içerisinde kürek, kum, talaş v.b. malzemeler ile tesis içerisinde yeterli sayıda yangın tüpünün bulunması yasal bir zorunluluktur.

Aynı Yönetmeliğin Atık Üreticisinin ve Atık Sahibinin Yükümlülükleri başlığının; a bendinde atık üretimini en aza indirecek şekilde gerekli tedbirleri almakla, j bendinde Kaza sonucu veya kasti olarak atıkların dökülmesi ve benzeri olaylar sonucu meydana gelen kirliliğin önlenmesi amacıyla, atığın türüne bağlı olarak olayın vuku bulduğu andan itibaren en geç bir ay içinde olay yerinin eski haline getirilmesi ve tüm harcamaların karşılanmasıyla, k bendinde de Kaza sonucu veya kasti olarak atıkların dökülmesi ve benzeri olaylar vuku bulduğunda İl Müdürlüğünü bilgilendirmek ve kaza tarihi, kaza yeri, atığın türü ve miktarı, kaza sebebi, atık işleme türü ve kaza yerinin rehabilitasyonuna ilişkin bilgileri içeren raporu İl Müdürlüğüne 3 iş günü içinde sunmakla, Yükümlüdür denilmektedir ve işletme sahibi yükümlülüklerini yerine getirmediği yangın mahallindeki tehlikeli ve tehlikesiz atıkların kontrolsüz şekilde atılmasından anlaşılmaktadır.

Şöyle ki;

a) Tesis aynı zamanda Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında olup Çevre Yönetim Birimini kurmak veya Çevre Danışmanlık Hizmeti satın almakla yükümlüdür. Tesise görevlendirilen Çevre Görevlisinin yapması gereken aylık ziyaretlerinde tesis içerisindeki atılı olan tehlikeli ve tehlikesiz atıkların Yönetmeliklere göre depolama yapılmasını sağlamadığı ve tesisteki olumsuzlukları Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne bildirim yapmadığı anlaşılmaktadır.

b) Tesise Çevre İzin ve Lisans Belgesi veren yetkili kurum asli görevi olan denetim mekanizmasını yerine getirmediği etrafta atılı olan tehlikeli ve tehlikesiz atıklardan anlaşılmaktadır. Zamanında denetlemeleri yapmış olsaydı tehlikeli atıkların etrafta atılı olduğu yangın esnasında değil önceden tespit edecekti ve gerekli önlemleri tesis yetkililerine aldıracak, idari yaptırımları zamanında uygulayarak bu olası olumsuzlukların önüne geçilmesini sağlayacaktı. İşletmede meydana gelen yangın sonucunda oluşan hava kirliliği ise insan sağlığını tehlike etmeye devam etmekte olup bu konuda alınan önlemler yetkililer tarafından açıklanmamıştır. Meydana gelen yangın sonucunda hava kirliliği yanında önemli çevre sorunu ise tehlikeli atıkların ivedilikle olay yerinden kaldırılmaması halinde zehirli gazlar toprak kirliliğine neden olacak ve tehlikeli atıklardan sızan ağır metaller yeraltı sularına karışarak insan sağlığını tehdit etmeye devam edecektir. Yine olay yerinde TAEK tarafından ölçümler yaparak, meteorolojik veriler ile birlikte Tarım Alanlarına, Yerleşim Alanlarına, Denize olan etkileri ve etki alanları açıklanarak alınması gereken önlemler tavsiye edilmelidir.

Öte yandan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı' ndan denetim yetkisi ile; Muğla gibi sanayi kuruluşlarının yaygın olmadığı bir ilde az sayıda faaliyet gösteren, proses girdisi çıktısı; (hammadde- ürün- atık) yoğun olan böylesi bir tesisin daha sık takip etmesi, mevzuat sorumlulukları açısından almış oldukları lisans konularına göre saha ve fiziki koşullarının denetlenmesi, bu şartların sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi, çıkan yangınlardan da açıkça görüldüğü üzere yüksek riskler taşıyan acil durumlara ilişkin eylem planlarının oluşturulması ve uygulanmasının sağlanması beklenirdi Yangından kaynaklanan atmosfere yayılan ekotoksik duman ve gazlar, kirletici partiküller, yüksek ısı; insan, çevre ve tüm canlı varlıkların sağlığı açısından risk teşkil etmektedir. Yangının bir an evvel gerekli önlemler alınarak söndürülmesi, alanda bulunan atıklara (gerek emisyonlar gerekse de katı sıvı atıklara) ilişkin acil eylem planı oluşturularak, zararları ve etkilerine uygun bertaraf edilmesi gerekmektedir. Küçük önlemlerle büyük riskler giderilebilirken, çevre kirletildikten sonra sorumlulara verilen maddi cezaların ÇEVRE TAHRİBATINA ETKİSİ SIFIRDIR.

TMMOB üyesi olarak biz mimar ve mühendisler her zaman doğanın, çevrenin, yeşilin korunması; yangınların ve doğal afetlerin önlem ve tedbirlerinin alinması konusunda; devletin tüm yetkilerini bilimsel yöntemler, mühendislik hesap ve denetimleri ile eksiksiz gerçekleştirmesi gerektiğinin altını çiziyor; MOPAK yangınının devam eden sürecinin bir an önce sonlandırılması için devletin yetkili tüm organlarını göreve çağırıyoruz."

Güncelleme Tarihi: 03 Temmuz 2021, 14:29

Haber48


İletişim Hesapları
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER