Sahte ve tağşiş ürün iddialarıyla sık sık gündeme gelen zeytinyağı sektöründe, balda uygulanan modele benzer dijital izlenebilirlik sistemi tartışılıyor. QR kod veya dijital etiketle desteklenecek bu sistem sayesinde zeytinyağının hasattan sofraya kadar tüm üretim sürecinin takip edilebileceği belirtiliyor.
HASATTAN ŞİŞEYE KADAR TAKİP
Sektör temsilcilerine göre zeytinyağının tek ham maddeden oluşması, üretim sürecinin dijital olarak izlenmesini teknik açıdan mümkün kılıyor. Hasat, sıkım, depolama ve şişeleme aşamalarının kayıt altına alınmasıyla her parti ürüne tekil bir dijital kimlik kazandırılması hedefleniyor.
TAĞŞİŞ VE SAHTECİLİK ÖNLENEBİLİR
QR kod destekli etiketlerle kurulacak sistemin, taklit ve karışım yağların piyasadan temizlenmesine katkı sağlayacağı ifade ediliyor. Uzmanlar, özellikle Ayvalık gibi güçlü markalaşma potansiyeline sahip bölgelerde bu uygulamanın hem üreticinin gelirini artıracağını hem de uluslararası pazarlarda rekabet gücünü yükselteceğini vurguluyor.
Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin, tağşiş ve sahteciliğin önlenmesi için üretici–ürün doğrulamasına dayalı dijital bir sistemin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
TÜKETİCİ QR KODLA BİLGİYE ULAŞACAK
Ahmet Çetin, üretici kayıtları, coğrafi işaret sertifikaları, kimyasal ve duyusal analiz raporları ile hasat ve sıkım bilgilerinin tek bir platformda toplanabileceğini belirtti. Blok zincir tabanlı, değiştirilemez kayıt sistemiyle şişe üzerindeki bilgilerin doğrulanabileceğini ifade eden Çetin, tüketicinin QR kod okutarak ürünün menşei ve analiz sonuçlarına ulaşabileceğini söyledi.
BALIKESİR’DE PİLOT UYGULAMA VAR
Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar ise, balda uygulanan “kovan–üretici–analiz–tüketici” entegrasyonuna benzer bir modelin zeytinyağında da uygulanabileceğini belirtti. Balıkesir Tarım İl Müdürlüğü’nün Ayvalık’ta Çiftçi Kayıt Sistemi’ne bağlı parsel bazlı izlenebilirlik sağlayan Organik Zeytin Köyü pilot uygulamasının bu konuda önemli bir örnek olduğunu dile getirdi.
Uçar, dijital etiketlerle restoranlarda masa üstü doğrulama yapılabileceğini, şişenin açılma tarihi ve seri numarasının anında görülebileceğini, etiketin yeniden doldurulmasının ise teknik olarak engelleneceğini söyledi.
MARKALAŞMA VE ULUSLARARASI GÜVEN VURGUSU
Köklü Zeytincilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kürlek de dijital izlenebilirliğin markalaşma açısından kritik olduğuna dikkat çekerek, uluslararası pazarlarda tüketicilerin ürünün gerçek menşei konusunda net bilgi talep ettiğini söyledi. Kürlek, QR kodlu ve analizli zeytinyağının Türk zeytinyağının itibarını artıracağını, menşei tartışmalarını ortadan kaldıracağını ve İtalyan ile İspanyol markalarla aynı hatta daha ileri bir güven standardı oluşturabileceğini ifade etti.