ABD ile İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaş, bu sabah barış anlaşması mutabakatına varılmasıyla son buldu. Arabulucu ülke Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in anlaşmaya varıldığı açıklamasını her iki taraf da doğruladı. Anlaşmanın en önemli maddesi Hürmüz Boğazı'nın karşılıklı ablukalar kaldırılarak açılması ve petrol ticaretine izin verilmesi olarak görülüyor. Bu madde ile dünyadaki petrol fiyatlarının yükselişinin sona ermesi bekleniyor. İran'ın nükleer programı ise şimdilik anlaşma metninde yer almadı ancak 60 günlük süre içinde müzakere edilmesi öngörülüyor. İran, anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını açıklarken, İsrail'in anlaşmaya rağmen Lübnan'a saldırılarını sürdürmesi, Trump'ı kızdırdı. Trump, İsrail Başbakanı Netanyahu'yu bizzat arayarak onunla hakaretamiz biçimde konuşup, saldırılara son vermesini istediğini açıkladı.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin anlaşmayla sonuçlandığını açıkladı. Şerif sosyal medya hesabından yaptığı açıklamasında, “Yoğun görüşmelerin ardından, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Her iki taraf Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sonlandırıldığını ilan etmiştir. Resmi imza töreni 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek” ifadelerini kullandı.
Anlaşmaya katkıları için Türkiye'ye de teşekkür eden Şerif, “Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki kararlılıkları nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İran İslam Cumhuriyeti'ne teşekkür ederiz. Arabuluculuk çabasındaki ortaklarımız olan Katar Devleti'nin değerli liderliğine de bu anlaşmaya varılmasındaki desteklerinden ötürü en içten şükranlarımızı sunarız. Ayrıca, bu konudaki devasa katkıları için Suudi Arabistan Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyoner liderliklerine özellikle teşekkür ederim” açıklamasında bulundu.
TRUMP: "İRAN İLE ANLAŞMA TAMAMLANDI"
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını kaydetti. Trump sosyal medya hesabından, “İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşma artık tamamlanmıştır. Herkesi tebrik ederim! Bu vesileyle, Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama olmaksızın açılmasını ve aynı zamanda ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılmasını onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol akışına izin verin” paylaşımında bulundu.
İRAN ABD İLE ANLAŞMAYA VARILDIĞINI DOĞRULADI
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını aktardı. İran basını, Garibabadi’nin anlaşmayla ilgili açıklamasını yayımladı. Mutabakat zaptı metninin tamamlandığını vurgulayan Garibabadi, “Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır” dedi.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini bildirdi. Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığına dikkati çeken Garibabadi, “Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak” değerlendirmesinde bulundu.
Garibabadi, anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığının altını çizerek, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını ifade etti.
Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, anlaşmanın açıklanmasından önce ülkesindeki basın kuruluşlarının temsilcileriyle başkent Tahran’da bir araya geldi. Pezeşkiyan burada yaptığı konuşmada, komşu ülkelerle iyi ilişkilere sahip olmanın birçok sorunu çözmeye yardımcı olduğunu söyledi. ABD ve İsrail’in temel hedeflerinden birinin İran ile bölge ülkeleri arasında ayrılık yaşanması olduğunu belirten Pezeşkiyan, “Ancak yaşanan son olaylara rağmen komşu ülkelerle çok iyi ilişkiler tesis edildi” ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan, bölgesel iş birliklerinin arttırılmasının ülkeye önemli katkılar sunabileceğini vurgulayarak, “Son haftalarda diplomatik girişimlerle birlikte Basra Körfezi ülkeleriyle birçok konunun ve yanlış anlaşılmanın çözüm yoluna girmiş olması memnuniyet verici” açıklamasında bulundu.
Ülkesinin "zorbalık" karşısında boyun eğmeyeceğini de aktaran Pezeşkiyan, ABD ile diyalog kurmanın temel ilkelerden vazgeçmek anlamına gelmediğini kaydetti
İSRAİL'İN LÜBNAN SALDIRILARI TRUMP'I KIZDIRDI
ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan basınına yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'ın başkenti Beyrut'a saldırısının ardından Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüştüğünü bildirdi. Trump, Netanyahu için “Bibi neden böyle kahrolası bir saldırı düzenlemek zorunda kaldı ki? Çok sinirlendim. Ona bunu söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok” ifadelerini kullandı.
İran ile anlaşmayı bu sabah imzalamaları gerektiğini vurgulayan Trump, Beyrut'taki İsrail saldırısının bunu geciktirdiğini kaydetti. Trump, “Sanırım imza töreni bugün, önümüzdeki birkaç saat içinde gerçekleşecek” diye konuştu.
Trump, Netanyahu ile görüşmesinde ondan Hizbullah'a yönelik başka saldırı düzenlememesini ve böylece anlaşmaya varılmasını engellememesini istediğini aktardı. İran ile olası bir anlaşmayla ilgili olarak ise Trump, "Anlaşmanın 2-3 saat içinde elektronik olarak, gelecek hafta Avrupa'da bir yerde de yüz yüze imzalanacağına inanıyorum" değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan itibaren düzenlediği saldırılardaki ölü ve yaralı sayısına ilişkin son verileri paylaştı. Buna göre, İsrail saldırılarında 3 bin 783 kişi hayatını kaybetti, 11 bin 699 kişi yaralandı.
ERDOĞAN: "MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükûnun hâkim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum. Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum” dedi.
İmzaların atılacağı güne kadarki süreçte gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çizen Erdoğan, “Bu neticenin alınmasında ABD ve İran liderlikleri başta olmak üzere müstesna ara buluculuk gayretleri için Pakistan’a teşekkür ediyorum. Ayrıca Katar ve Suudi Arabistan’ın diplomatik girişimlere sağladıkları desteği takdirle karşıladığımı ifade etmek istiyorum. Türkiye olarak bölgemizde barışın, istikrarın ve huzurun tesisine yönelik her türlü çabayı desteklemeye, diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
FİDAN: "KALICI BARIŞ VE İSTİKRAR AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR MERHALE"
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyoruz. Söz konusu mutabakat, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi yolunda önemli bir merhale teşkil etmektedir. Tamamlayıcı görüşmelerin de yapıcı bir tutumla sürdürülmesini ümit ediyoruz” dedi.
Bu önemli adımı atan taraflar ile arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’ı ve Katar başta olmak üzere sürece katkı sağlayan diğer ülkeleri kutlayan Fidan, ”Varılan mutabakatın sabote edilmesine yönelik girişimlerin önlenmesi ve bölgesel barış ile güvenliğin korunması açısından ilgili tüm ülkelerin sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, bu sürece başından beri büyük bir destek ve emek verdik. Bölgemizde barış, huzur ve istikrarın tesis edilmesine yönelik desteğimiz kesintisiz devam edecektir” ifadelerini kullandı.
